Capturing the Friedmans

Bu sene izledigim (ama bu sene cekilmeyen) en etkileyici filmlerden biri "Capturing the Friedmans" oldu. Kime bahsettiysem de ya seyretmeye baslayip dayanamadigini (Pinar), ya da oyle bir filmi seyretmeyecegini (Levent) soyledi. Seyredilemeyecek bir yani yoktu bence ve bu aralar oldukca ilgili oldugum belgesel filmler arasindan bir cok yonuyle siyrilmakta.

Buradan sonrasi biraz spoiler iceriyor.

Filmin yonetmeni Andrew Jarecki, dogumgunu eglendiricileri (entertainer’in Turkcesi var mi? – bu arada Turkce’de olmasini istedigim sozcukler listesi yapmayi bir suredir dusunmekteyim) ozellikle de palyacolar hakkinda bir belgesel cekmek uzere ise koyulur ve yolu bu isin NYC’deki en unlu ismi David Friedman ile kesisir. David’in hikayesini ogrendikten sonra cekmekte oldugu belgeseli yarida keserek David ve ailesinin hikayesini belgesellestirmeye karar verir.

Oldukca iyi bir muhitte ikamet eden, aile babalari ogretmen emeklisi Arnold, anne Elaine ve kardesler David, Jess ve Seth’den olusan Friedman ailesinin hayati bir aksam sukran yemegi esnasinda kapilarinin polis tarafindan kirilmasi ve ozel timin evlerini basmasiyla degisir.

Arnold ve kardeslerden en kucugu Jesse, hafta ici her aksam evlerinin bodrum katinda Arnold’un verdigi ozel bilgisayar dersleri esnasinda ders almaya gelen 50 civari farkli cocuga tecavuz ettikleri suclamasiyla tutuklanirlar. Film kimin suclu kimin sucsuz olduguna karar vermekten cok olup biteni izleyiciye aktarabilmesiyle on plana cikiyor. Ancak izlerken ister istemez insanlarin ne kadar acimasiz, polisin ne kadar hata yapabilir, medyanin ne kadar guclu ve en azindan Jesse’nin ne kadar sucsuz olabilecegini hissediyorsunuz.

Belgeselde polisle, dedektiflerle, savciyla yapilan roportajlar vesairenin yanisira David’in davanin en basina aldigi video kameranin surekli olarak kayit eder halde olmasi filmin en onemli ozelligi. Ailenin tum tartismalarini, neleri yasadiklarini, verdikleri kararlari, ne var ne yoksa hepsi kaydedilmis ve ortaya baska hic bir yerde rastlanamayacak bir bir sahitlik cikmis.

Surekli inanamadigim bir seyler oldu; davalarin ilerleyisi, ailenin parcalanisi, Jesse 12 yil sonra hapisten cikarken kameranin yine orada olusu, Arnold’un Jesse’ye sigortadan para kalmasi icin intihar etmesi vs vs vs. BBG’ydi Ikinci Bahar’di falan filan hikaye, this is Reality TV.

Sundance 2003 Buyuk Juri Odullu bu arada.

Alacaksaniz special edition’ini alin. Special edition’da filmin premiere’ine katilan yargic, dedektifler, ailenin tum uyeleri, avukatlarin birbirlerine girmesi filmin devami niteliginde.